Tapu kayıtlarında taşınmaz bedellerinin düşük gösterilip kalan meblağın nakit olarak elden alınması, mülk sahipleri adına fahiş vergi cezaları ve gecikme faizi tehlikesi doğuruyor. Özellikle yüksek bütçeli konut ile ticari mülk alım satımlarında başvurulan bu yöntem, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın geriye dönük denetimlerinde ciddi mağduriyetler yaratabiliyor.
Mevzuattaki Varlık Barışı imkanının mülk sahipleri için koruyucu bir mekanizma oluşturduğunu belirten Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç, kayıt dışı tutarların finansal kuruluşlara bildirilerek sisteme aktarılmasının mali riskleri ortadan kaldıracağını dile getirdi.
Gayrimenkul devirlerinde rayiç değer ile gerçek bedel arasındaki farkların sıkça problemlere yol açtığını aktaran Araç, Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er’e yaptığı açıklamada süreci şu örnekle anlattı:
“Örneğin; gerçek değeri 12 milyon TL olan bir ticari gayrimenkul veya dairenin tapuda 5 milyon TL gösterilmesi ve kalan 7 milyon TL’nin elden nakit olarak alınması ciddi bir vergi riski doğurur. Bu riski sıfırlamak isteyen mülk sahipleri, elden aldıkları nakit tutarı banka veya aracı kurumlara beyan ederek Varlık Barışı’na dahil edebiliyor.”
“Üstelik sistem, parayı ekonomide tutma sürenize göre çok ciddi vergi teşvikleri sunuyor. Bildirim anında varlıkların değeri üzerinden normal şartlarda yüzde 5 oranında bir vergi tahsil edilir.”
Finansal sistemde kalma süresine göre uygulanan vergi oranları şu şekilde sıralanıyor:
2 Yıl Taahhüt: yüzde 3 Vergi Oranı
3 Yıl Taahhüt: yüzde 2 Vergi Oranı
4 Yıl Taahhüt: yüzde 1 Vergi Oranı
5 Yıl ve Üzeri: yüzde 0 Vergi Oranı (Tamamen Vergisiz Yasal Koruma)
Mevcut yasal düzenlemeler doğrultusunda 1 Ocak 2027 ile 31 Temmuz 2027 tarihleri arasında yapılacak başvurularda vergi oranlarının yarım puan artacağını vurgulayan Araç, 2026 yılının en uygun maliyetli son başvuru takvimi olduğunu belirtti.
Kanunun sağladığı korumaya değinen Araç, şu hususları kaydetti:
”İlgili kanun maddesinin 8. fıkrası uyarınca: ”Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz.” Bunun anlamı şudur: Tapudaki eksik beyandan dolayı adınıza bir inceleme başlasa dahi, elden aldığınız ve Varlık Barışı ile sisteme soktuğunuz tutarı gerekçe göstererek yasal koruma elde edersiniz. Bulunan matrah farkı, bildirdiğiniz varlık tutarına eşit veya daha az ise adınıza hiçbir vergi cezası kesilemez.”
Bu imkandan faydalanabilmenin temel şartının resmi bir inceleme başlatılmamış olması gerektiğini hatırlatan Şenay Araç, uyarısını şu sözlerle tamamladı:
”Arsa, tarla, konut veya ticari gayrimenkul fark etmeksizin tüm kayıt dışı gelirleri koruma altına alan bu haktan yararlanabilmek için altın kural, Maliye Bakanlığı tarafından adınıza herhangi bir usulsüzlük tespiti veya vergi incelemesi tebligatı gönderilmemiş olmasıdır. Tebligat ulaştıktan sonra bu yasal haktan faydalanma şansı ortadan kalkar.”
“Olası bir incelemede yüzde 25 ila yüzde 40 arasında değişen fahiş vergi ve cezalarla yüzleşmek istemeyen gayrimenkul sahiplerinin, 7582 sayılı Kanun’un Geçici 19. maddesi kapsamında sağlanan bu hakları zaman kaybetmeden değerlendirmesi, finansal güvenlikleri açısından kritik bir önem taşımaktadır.”
