Kanserle mücadelede çığır açabilecek yeni bir bilimsel gelişmeye imza atıldı. Bilim insanları, kolon kanseri hücrelerinin vücudun başka bölgelerine yayılmasına (metastaz) yardımcı olan kritik bir hücresel mekanizmayı açığa çıkardı.
ABD’deki Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmaya göre, kanser hücreleri normal şartlarda hasarlı dokuların onarılması için devreye giren biyolojik bir sistemi kendi yararlarına kullanıyor. Bu durum, tümörün bulunduğu ana bölgeden kolayca ayrılarak diğer organlara sıçramasına olanak tanıyor.
YAP1 PROTEİNİ KANSER HÜCRELERİNİN YOLUNU AÇIYOR
Araştırmada, hücresel yenilenmede anahtar rol oynayan ‘YAP1’ adlı proteinin bu süreçte belirleyici olduğu saptandı. Sağlıklı dokularda yalnızca gelişim döneminde ve hasar gören dokuların tamiri sırasında aktifleşen YAP1 proteini, kolon kanseri hücreleri tarafından yeniden devreye sokuluyor.
Farklı kolon kanseri modellerini titizlikle inceleyen araştırmacılar, başka organlara yayılan kanser hücrelerinde YAP1 tarafından kontrol edilen genlerin çok daha aktif çalıştığını tespit etti. Bağırsakta ciddi bir yaralanma veya enfeksiyon oluştuğunda dokunun kendini iyileştirmesini sağlayan özel hücresel program, kanser hücreleri tarafından adeta ele geçirilerek tümörün ilerlemesini hızlandırıyor.
YÜKSEK YAĞLI BESLENME VE KANSERİN YAYILMASI ARASINDAKİ BAĞ
Çalışmanın en dikkat çekici çıktılarından biri de beslenme alışkanlıkları ile kanserin yayılma hızı arasındaki doğrudan bağ oldu.
Laboratuvar ortamında yapılan deneylerde, yüksek yağ içeren beslenmenin ‘seramid’ adı verilen yağ moleküllerinin üretimini artırdığı belirlendi. Bu moleküller, normalde YAP1 proteinini baskı altında tutan savunma mekanizmasını devre dışı bırakıyor. Serbest kalan protein doğrudan hücre çekirdeğine girerek ilgili genleri aktive ediyor ve kanser hücrelerinin yayılmasına yardımcı olan yenilenme programını daha güçlü şekilde çalıştırıyor.
Ayrıca araştırmacılar, deney hayvanlarında YAP1 proteinini veya seramid üretimini sağlayan genleri hedef aldıklarında, kolon kanserinin karaciğere yayılma oranının belirgin ölçüde azaldığını gözlemledi.
YENİ TEDAVİ YÖNTEMLERİ İÇİN KAZANILAN YENİ HEDEF
Elde edilen bulguların, kolon kanserinde metastazı engelleyecek yeni nesil ilaçların geliştirilmesinde kritik bir hedef sunduğu ifade ediliyor. Uzmanlar, özellikle seramid üretiminde görev alan DEGS1 ve DEGS2 adlı enzimleri hedefleyecek tedavi yöntemleri üzerinde duruyor.
Ancak seramidlerin sağlıklı dokularda da vital görevler üstlenmesi nedeniyle, geliştirilecek ilaçların yalnızca kanserli hücrelerdeki mekanizmayı hedeflemesi gerektiği vurgulanıyor. Araştırma ekibi ayrıca, mevcut bulguların hücresel modeller ile fare deneylerine dayandığını belirterek, bu aşamada hastalar için doğrudan bir beslenme tavsiyesi niteliği taşımadığının altını çiziyor.
KAYNAK: SciTechDaily
