1 Temmuz’da Türkiye genelinde uygulamaya alınan Depozito İade Sistemi (DOA) sonrası ambalajlı su ve maden suyu fiyatlarına dikkat çeken zam tutarları yansıtıldı. Pet şişe ve cam şişe başına 1 liralık iade ödemesi yapılacak sistemin maliyeti, market fiyatına yansıtılırken bazı ürünlerdeki zam oranı yüzde 40’ı aştı.
Marketlerde yaklaşık bir ay önce 55 liraya satılan 6’lı maden suyunun fiyatı 75 liraya kadar yükselirken, 500 mililitrelik suyun fiyatı da 22,95 liraya çıktı. Uzmanlar, ambalajlı su fiyatlarındaki artışın temiz suya erişimi dar gelirli vatandaşlar açısından daha da zorlaştıracağı uyarısında bulunuyor.
1 LİRALIK İADE PARASI İÇİN 6 LİRA ZAM YAPILDI
DOA kapsamında pet veya cam şişe başına 1 liralık iade yapılması planlanırken, markaların şişe başına su ve maden suyu fiyatlarına 5-6 liraya varan zamlar yaptığı belirtildi. Böylece geri dönüşüm sisteminin maliyetinin önemli bölümünün vatandaşa yüklendiği ifade edildi.
Uzmanlar, ambalajlı suda belirlenmiş bir tarife bulunmamasının da fiyat farklılıklarına yol açtığına dikkat çekerek, bu durumun devam etmesi halinde zamların sürebileceğini belirtiyor.
Ambalajlı su ve damacana fiyatları da son dönemde yükseldi. Şubat ayında raflarda yaklaşık 26 liraya satılan 5 litrelik pet şişe suların fiyatı bugün 74,95 liraya kadar çıktı.
500 mililitrelik suyun fiyatı ise bazı marketlerde 22,95 liraya ulaştı. Tekli şişe soda fiyatları da markaya göre değişmekle birlikte 15 liraya kadar yükseldi. Artan fiyatlar nedeniyle vatandaşın musluk suyuna ve arıtma cihazlarına ilgisinin arttığı belirtildi.
ÇOCUKLU AİLELERDE AYLIK SU MASRAFI 3 BİN LİRAYI BULUYOR
İstanbul Sucular ve Meşrubatçılar Esnaf Odası Başkanı Ahmet Turan Akkaya, çocuklu hanelerde aylık ambalajlı su tüketiminin 3 bin lirayı bulduğunu söyledi.
Akkaya, yüksek fiyatların özellikle okulların açılmasıyla birlikte aileleri zorlayacağını belirterek çocuklara ambalajlı su almanın güçleşebileceğine dikkat çekti.
Suyun temel besin maddesi olması nedeniyle satış fiyatının tarifeye bağlanması gerektiğini savunan Akkaya, oda olarak ambalajlı su için tarife açıkladıklarını ancak buna yalnızca kendi üyelerinin uyduğunu aktardı.
Akkaya, özellikle İstanbul Ticaret Odası tarafından tarife açıklanması, tavan fiyat belirlenmesi ve belirlenen fiyata uyulması gerektiğini ifade etti.
“GERİ DÖNÜŞÜMÜN YÜKÜ VATANDAŞA YÜKLENDİ”
Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz ise vatandaşın DOA merkezlerine ulaşmakta güçlük çektiğini belirterek sistemin maliyetinin tüketicinin üzerine bırakıldığını söyledi.
Deniz, bakanlığın denetimlerinin yetersiz kaldığını savunarak ambalajlı su ve maden suyu fiyatlarındaki artışların önümüzdeki günlerde de devam edebileceği uyarısında bulundu.
SEKTÖRÜN CİROSU 81 MİLYAR LİRAYI BULUYOR
Türkiye’de ambalajlı su sektörünün toplam cirosu 81 milyar liraya ulaşırken, kişi başına yıllık ambalajlı su tüketiminin yaklaşık 147 litre olduğu belirtildi. Bu miktar kişi başına yılda yaklaşık 7,7 damacana su tüketimine karşılık geliyor.
Türkiye’nin 2026’nın ilk yarısında 111 milyon 546 milyon dolarlık ambalajlı su ithal ettiği de aktarıldı.
Artan fiyatlar, özellikle çocuklu ve dar gelirli hanelerin temel ihtiyaçlarından biri olan temiz suya ayırdığı bütçeyi büyütürken, DOA ile hedeflenen geri dönüşüm maliyetinin de vatandaşın sırtına kaldığı eleştirilerini beraberinde getirdi.
The post 1 liralık iade parası için 6 lira zam yapıldı first appeared on Kilis Egitim.
İade sistemi çevre için güzel bir adım olabilir ama 1 liralık geri ödeme uğruna ürünlere 6 lira zam gelmesi gerçekten anlamsız. Vatandaşın cebinden çıkan para, verilen teşviki fazlasıyla aşıyor.